گزارشي از جولان كالاهاي چيني در بازار داخلي؛
دست حمايت از صنايع دستي كوتاه است!
* سيدحبيب قاآني
روز گذشته يكي از خبرگزاريها نوشت؛ اگر زماني زيلوبافي يكي از صنايع درآمدزاي مردم يزد بود و ناصر خسرو در سفرنامه اش به 500 كارگاه زيلوبافي در اين شهر اشاره كرد امروز تنها پنج نفر در كل كشور مي توانند زيلو ببافند. اين در حالي است كه هنرمندان زيلوباف معتقدند صنايع چيني و ماشيني جايي براي عرضه صنايع دستي باقي نگذاشته است.
البته اين خبر تنها نمونه اي از مجموعه اخبار مرتبط با هنرهاي صنايع دستي كشورمان است كه در چند ساله اخير با واردات بي رويه اقلام و كالاهاي به اصطلاح هنري چيني، در بازار داخلي به بوته فراموشي سپرده مي شوند و اين روند همچنان ادامه دارد.
به گفته كارشناسان در حال حاضر صنايع دستي تنها يك كالا براي مبادله نيست، بلكه خصوصيات فرهنگي و ويژگيهاي اقوام از طريق اين كالا مبادله و منجر به برقراري نوعي ارتباط مي شود. اين حوزه اهميت بسيار مهمي در اشتغال زايي و جذب گردشگر در كشور دارد.
* قاچاق صنايع دستي چيني در بازارهاي اصفهان!
اما نكته جالب در اين ميان حضور كالاهاي چيني در شهرها و مراكزي است كه خود داعيه اين هنرها را دارا هستند كه نمونه بارز آن شهر اصفهان مي باشد كه همچنان هنرمندان در اين شهر از حضور كالاهاي چيني گلايه مند هستند.
رئيس اتحاديه فروشندگان صنايع دستي اصفهان با اشاره به واردات صنايع دستي چيني با استفاده از كارت سبز از طريق برخي از فروشندگان صنايع دستي در اصفهان اظهار داشت: واردات صنايع دستي حتي با كارت سبز و با مجوز از گمرك در حالي انجام مي شود كه واردات صنايع دستي خارجي به كشور بايد ممنوع شود، اما مسؤولان با اظهارنظرهاي متناقض خود، واردات يا قاچاق بودن صنايع دستي چيني در بازارهاي اصفهان را تأييد نمي كنند.
غلامعلي فيض الهي تصريح كرد: در صورتي كه واردات صنايع دستي به كشور با همين وضعيت فعلي ادامه داشته باشد، صنعتگر ايراني نمي تواند با صادركنندگان خارجي و كالاهاي آنها رقابت كند.
رئيس اتحاديه فروشندگان صنايع دستي گفت: صنايع دستي قاچاق در بازارهاي استان اصفهان در حالي به چشم مي خورد كه سازمان بازرسي استان نيز قاچاق بودن اين اجناس را تأييد نمي كند.
* خروج كالاهاي خارجي از نمايشگاه هاي صنايع دستي
از سوي ديگر وجود كالاهاي چيني در نمايشگاههاي صنايع دستي كشور از جمله مسايلي است كه جاي تأمل بسيار دارد. معاون صنايع دستي استان زنجان با تأييد چنين روندي در برخي نمايشگاههاي صنايع دستي مي گويد: معاونت صنايع دستي كشور بايد با تعمل در برگزاري نمايشگاه هاي برگزار شده از سوي سازمانهاي گوناگون براي فروش صنايع دستي خارجي در نمايشگاه ها فكر چاره اي كند.
شاپور سليما ن پور با اشاره به اينكه در برخي از نمايشگاهها شاهد فروش توليداتي از صنايع دستي غيرايراني در نمايشگاه ها هستيم، افزود: رنگ كالاهاي خارجي از نمايشگاه هاي صنايع دستي پاك شود.
وي ادامه داد: نمايشگاه هاي صنايع دستي از سوي ارگانهاي گوناگون برگزار مي شود كه در آن توليدات خارجي عرضه مي شود.
وي با اشاره به اينكه برگزاري چنين بازارچه هايي اعتماد مردم را از بين مي برد تصريح كرد: تخفيف اينكه كالايي صنايع دستي بومي است يا نه بسيار مشكل و افراد را با ترديد مواجه مي كند.
به گفته وي در اين نمايشگاه ها فروشندگان با سوءاستفاده از صنايع دستي هويت دار كشورمان توليدات وارداتي كه برند صنايع دستي ايران را دارد به فروش مي رسانند.
وي خاطرنشان كرد: برگزاري چنين نمايشگاه هايي نه تنها منجر به توسعه و ترويج صنايع دستي نمي شود بلكه شرايط براي گسترش استفاده از صنايع دستي غيرايراني فراهم مي كند.
* بازارچه هاي ويژه صنايع دستي در 16 استان مرزي
اما معاون صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور در گفتگو با خبرنگار ما درباره برنامه هاي اين معاونت براي مقابله با ورود كالاهاي چيني به بازار صنايع دستي گفت: ورود كالاهاي بي كيفيت چيني تنها به ايران و به صنايع دستي اختصاص ندارد و در اين راستا هنرمند و صنعتگر ما بايد تلاش كند تا با حفظ كيفيت، خلاقانه، ابتكارات هنري و قيمت مناسب در بازار جهان جايگاه واقعي هنر اصيل و با هويت ايراني را تقويت نمايد.
تهمينه دانيالي تصريح كرد: در اين راستا معاونت صنايع دستي از فرصت رويكرد دولت مبني بر حمايت از بازار داخلي و بويژه در عرصه صنايع دستي بهره جسته است و چنانچه در سفر دور سوم رئيس جمهور موضوع در دستور كار هيأت وزيران قرار گرفت و براي اولين بار در كشور هيأت دولت در سفر به اصفهان از يك سو ممنوعيت فروش اقلام خارجي را در اماكن تاريخي شهر اصفهان بويژه در ميدان امام (ره) و از سوي ديگر محدوديت ورود كالا در گمرك جمهوري اسلامي ايران و بنادر مصوب نمود كه اميدوارم اين موضوع در كليه استانها تعميم داده شود تا حمايت از فروش صنايع دستي بتواند در توانمندسازي و ايجاد انگيزه در هنرمندان مؤثر باشد.
وي افزود: بازارچه هاي ويژه صنايع دستي و هنرهاي سنتي در 16 استان مرزي ايران با هدف اشتغالزايي و فروش اقلام و توليدات شاخص ايجاد مي شوند.
تهمينه دانيالي با اشاره به اينكه استانهاي مرزي از جايگاه فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي ويژه اي برخوردارند، اظهار داشت: استانهاي گيلان، مازندران، آذربايجان شرقي، اردبيل، آذربايجان غربي، ايلام، خراسان رضوي، خوزستان، خراسان شمالي، خراسان جنوبي، سيستان و بلوچستان، كردستان، كرمانشاه، گلستان و هرمزگان اين استانها را تشكيل مي دهند.معاون صنايع دستي كشور اضافه كرد: تعاملات و ارتباطات اين 16 منطقه مرزي با ساير كشورها براي معاونت صنايع دستي اهميت دارد، ضمن اينكه ما هنرمندان و صنعتگراني داريم كه از طريق تعاملات تازه مي توان دانش و معلومات آنها را توسعه داد.
دانيالي افزود: هماهنگي با مسؤولان مناطق مرزي ايران زمينه ساز ارائه پيشنهاداتي از سوي معاونت صنايع دستي كشور شد كه اعتلاي جايگاه هنرهاي سنتي و صنايع دستي را به همراه خواهد داشت.
اين استاد دانشگاه ادامه داد: ايجاد بازارچه هاي ويژه صنايع دستي با هدف اشتغالزايي و فروش محصولات و ارائه آموزشهاي تخصصي صنايع دستي به ساكنان مناطق مرزي به ويژه زنان و دختران از جمله پيشنهادات مطرح شده است.